Evaluatie minimabeleid Midden-Groningen: hoe ondersteunen we inwoners beter?

Aanleiding

In Midden-Groningen wonen relatief veel mensen met weinig geld: in 2022 had 10% van de inwoners een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. De gemeente Midden-Groningen biedt mensen met weinig geld op verschillende manieren (financiële) ondersteuning  met een breed pakket aan minimaregelingen, zoals bijzondere bijstand, het Meedoenfonds en de collectieve zorgverzekering. Begin 2023 besloot de gemeenteraad de effectiviteit van het minimabeleid te laten onderzoeken.  Significant APE voerde deze evaluatie uit.

Waarom deze evaluatie?

Al jaren ziet de gemeente Midden-Groningen armoedebestrijding als belangrijke maatschappelijke opgave. Alleen worden nog niet alle inwoners in armoede bereikt en is het onduidelijk hoe zij de ondersteuning ervaren en in hoeverre dit hen (voldoende) helpt. Daarom wil de gemeente Midden-Groningen weten of het minimabeleid ertoe bijdraagt dat mensen met een laag besteedbaar inkomen de juiste ondersteuning krijgen zodat armoede wordt voorkomen en ervoor wordt gezorgd dat mensen volwaardig meedoen in de samenleving. Onze opdracht

Wij onderzochten:

• Hoe ziet het minimabeleid eruit?
• Hoe verhoudt het minimabeleid van Midden-Groningen zich met referentiegemeenten?
• Wat is het gebruik en bereik van de minimaregelingen?
• Hoe wordt de toegankelijkheid van de minimaregelingen ervaren?
• Wat is de effectiviteit en efficiëntie van de minimaregelingen?
• Wat zijn aanbevelingen om het bereik, de toegankelijkheid, efficiëntie en effectiviteit van het minimabeleid te verbeteren?

Aanpak

We combineerden documentstudie, kwantitatieve analyse (bereik, inkomenseffecten, verhouding tussen begrote en gerealiseerde kosten), interviews met beleidsmedewerkers, uitvoerders van regelingen en betrokken samenwerkingspartners, groepsgesprek met partijen die veel contact hebben met inwoners zonder geld en een vragenlijst onder inwoners. Ook vergeleken we Midden-Groningen met drie referentiegemeenten.

Belangrijkste bevindingen

• Brede visie op armoede vraagt om operationalisering minimabeleid
• Grote verschillen in het bereik van minimaregelingen: sommige regelingen, zoals kwijtschelding van lokale belastingen (93%) en individuele inkomenstoeslag (86%) hebben een hoog bereik, terwijl het bereik van het Jeugdfonds (13%) en de collectieve aanvullende zorgverzekering (28%) veel lager ligt.
• Betere toegankelijkheid van regelingen kan niet-gebruik verminderen
• Regelingen leiden niet tot armoedeval maar voorkomen niet altijd geldtekort
• Het Meedoenfonds en de collectieve aanvullende zorgverzekering hebben een positief effect op de kwaliteit van leven van inwoners met weinig geld.

De rol van Significant

Significant verzamelde veel informatie om het minimabeleid te evalueren en op basis van de verkregen inzichten deden wij aanbevelingen om het minimabeleid te verbeteren. Door bijvoorbeeld de aanvraagprocedures van de regelingen te versimpelen, meer in te zetten op een proactieve benadering en door de informatievoorziening op de websites te actualiseren, beter te structureren en te verduidelijken. Daarmee helpen wij de gemeente om op korte en lange termijn hun inwoners in armoede beter en effectiever te ondersteunen. Samen vooruit

Het minimabeleid van Midden-Groningen helpt, maar kan beter. Door de toegankelijkheid te vergroten en met een integrale benadering op het minimabeleid,   kan Midden-Groningen inwoners met weinig geld meer perspectief bieden. Meer weten? Lees het volledige rapport hier of neem contact met ons op.