De gemeente Tilburg wil haar re‑integratie- en participatiebeleid duurzaam versterken. Sinds 2020 werkt de gemeente Tilburg met het beleidskader Tilburg investeert in Perspectief (hierna: TiiP). Het doel van TiiP is om inwoners sneller en passender te ondersteunen richting werk of een zinvolle daginvulling. Hierbij staan vertrouwen, maatwerk en aansluiting bij de leefwereld van de inwoner centraal. Na vijf jaar is het tijd om te reflecteren: werkt TiiP zoals bedoeld?
De gemeente Tilburg heeft Significant APE gevraagd om te evalueren in hoeverre TiiP de beoogde beleidsdoelen realiseert en hoe doelmatig de inzet van middelen is. Het gaat daarbij om de volgende beleidsdoelen:
We combineren kwantitatieve analyse (o.a. Divosa‑benchmark Werk & Inkomen, CBS‑statistiek, BUIG‑budgetten en gemeentelijke registraties zoals de inzet van voorzieningen) met kwalitatief onderzoek onder inwoners en uitvoeringsprofessionals. Daarnaast voeren we een proces‑ en samenwerkingsanalyse uit, met interactieve sessies met teams in de uitvoering en ketenpartners (zorg, bestaanszekerheid, onderwijs) om rollen, taakverdeling en randvoorwaarden in de samenwerking scherp te krijgen. Zo ontstaat een compleet beeld van werking én effectiviteit van TiiP in de praktijk.
Het adviesrapport is in april 2026 opgeleverd aan de gemeente Tilburg: Significant APE – 2026 – Evaluatie Tilburg investeert in perspectief.
Enkele lessen uit de evaluatie:
De uitstroom uit de bijstand ligt in de gemeente Tilburg structureel hoger dan in vergelijkbare gemeenten. Een bepalende factor in dit succes blijkt de werkwijze van de klantregisseur als vast aanspreekpunt: vertrouwen schept ruimte voor maatwerk en gerichte voorzieningen die bij de inwoner passen. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar vraagt in de praktijk om bewuste organisatorische keuzes: voldoende capaciteit, passende caseloads en ruimte voor professionals om daadwerkelijk maatwerk te leveren.
De relatief hoge herinstroom in de gemeente Tilburg laat zien dat uitstroom naar werk pas echt rendeert als de match tussen inwoner en werkgever goed is. Gerichte inzet op jobcarving en jobhunting vergroot de kans op duurzame plaatsing. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen de gemeente en werkgevers in de regio.
De ervaring in de gemeente Tilburg is dat een gevarieerd instrumentarium helpt, ook aanbod gericht op maatschappelijke participatie (zonder direct uitstroomdoel). Juist voor inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt zijn laagdrempelige trajecten vaak de eerste stap richting verdere ontwikkeling. Gemeenten die dit aanbod versmallen vanuit kostenoverweging riskeren dat een groeiende groep inwoners buiten beeld raakt, met hogere langetermijnkosten op andere taakgebieden (zoals de Wmo) als gevolg. Aan de andere kant wordt de begeleiding van inwoners steeds intensiever, omdat zij steeds vaker complexe problematiek op meerdere leefgebieden hebben.
De evaluatie maakt duidelijk dat ambitieus beleid alleen rendeert wanneer het daadwerkelijk doorwerkt in de uitvoering én blijft aansluiten bij de doelgroep. De doelgroep vraagt steeds meer om maatwerk, scherpe afstemming en samenwerking die verder gaat dan goede intenties alleen. Effectieve ondersteuning is afhankelijk van heldere werkprocessen, passende trajecten en nauwe samenwerking met ketenpartners, zoals zorg- en GGZ-organisaties. De combinatie van visie, uitvoerkracht en integrale samenwerking is uiteindelijk bepalend.