Herijking standaard productcodelijst Wmo-hulpmiddelen: meer eenheid van taal en oog voor functionaliteit

In opdracht van het Ministerie van VWS voerden wij een verkenning uit naar de productstructuur van Wmo-hulpmiddelen. Dit resulteerde in een advies voor standaardisatie en een herijkte productcodelijst. 

Onder de vlag van ‘Eenheid van Taal’ is een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden en kansen van landelijke standaardisatie van de productstructuur binnen het gemeentelijk domein (Wmo-hulpmiddelen), in de context van domeinoverstijgende samenwerking. Het doel hiervan was om te onderzoeken in hoeverre het realistisch is om tot één landelijke productcodelijst (codes en beschrijvingen) te komen voor hulpmiddelen, in eerste instantie binnen de Wmo maar ook met perspectief op bruikbaarheid door andere domeinen. De verkenning heeft twee resultaten: een advies over de inrichting van de productstructuur en benodigde randvoorwaarden, en een voorstel voor een herijkte productcodelijst voor gemeenten.

Waarom is dit relevant?

  • Voor cliënten biedt standaardisatie duidelijkheid en voorspelbaarheid: toewijzingen en ondersteuning worden consistenter en beter navolgbaar. Een eenduidige productbeschrijving draagt bij aan transparantie en rechtszekerheid;
  • Voor aanbieders en hulpmiddelenleveranciers betekent standaardisatie een aanzienlijke vermindering van administratieve lasten, doordat processen minder lokaal afwijkend worden ingericht;
  • Wmo-consulenten en andere zorgprofessionals profiteren van eenduidigheid in de interpretatie van producten en voorzieningen, waardoor besluitvorming en casusafhandeling sneller en zorgvuldiger kunnen verlopen;
  • Het inkoopproces wordt efficiënter, aanbestedingen worden beter vergelijkbaar en contractmanagement wordt eenvoudiger. Ook wordt marktwerking transparanter: gemeenten kunnen effectiever sturen op kwaliteit en kosten, doordat trends landelijk beter vergelijkbaar zijn en het gesprek meer kan gaan over doelen in plaats van administratieve zaken;
  • Overkoepelend ontstaat er hogere datakwaliteit en betere overdraagbaarheid van informatie, doordat overal dezelfde taal wordt gesproken. Dit stelt betrokkenen beter in staat om te acteren op nieuwe ontwikkelingen en behoeften.

Onze voornaamste aanbeveling

Hanteer functionele productbeschrijvingen – en maak werk van functioneel indiceren. 

Het belangrijkste inzicht uit deze verkenning is de grote meerwaarde van functioneel denken, omschrijven en indiceren. Dit houdt in: focus op wat het hulpmiddel doet, welke activiteiten het faciliteert en welke eisen minimaal nodig zijn om die activiteiten te ondersteunen. Kortom: welke functie moet het hulpmiddel vervullen, in plaats van welke technische kenmerken moet het hebben. Door dit consistent toe te passen, bereiken we twee doelen: de oplossing sluit beter aan bij de hulpvraag en onnodige aanpassingen aan het hulpmiddel worden voorkomen, wat ook helpt om de kosten te beheersen.

Door de productbeschrijvingen op te bouwen op basis van functionele aspecten, kunnen we voorkomen dat technische eisen leiden tot onnodige of niet passende onderdelen, wat hulpmiddelen duurder maakt en flexibiliteit in de uitvoering in de weg staat. Net zo belangrijk is dat met een functionele omschrijving veel ruimte blijft voor aanpassingen binnen bestaande indicaties en herindicaties dus zo min mogelijk nodig zijn.

Hoe hebben we de herijkte productcodelijst vormgegeven?

  • We voerden een herijking uit van de bestaande productcodelijst van het Ketenbureau i-Sociaal domein, door per categorie en per type hulpmiddel onderscheidende elementen te identificeren en vervolgens daarop de productindeling aan te passen.
  • Ook hebben we technische eisen uit de productbeschrijvingen verwijderd en de functionele aspecten verder uitgewerkt. Dit maakt de productomschrijvingen beter begrijpbaar voor degenen die er dagelijks mee werken en beter uitlegbaar aan betrokkenen.
  • Het uitgangspunt van de herijkte productcodelijst is dat deze fungeert als een keuzemodel. Dit betekent dat gemeenten die hulpmiddelen inkopen kunnen kiezen welke productcodes ze wel en niet hanteren in hun contract. Om deze reden zijn per hoofdgroep ook generieke en specifieke productcodes opgenomen, zodat er voldoende beleidsvrijheid blijft voor elke gemeente om eigen keuzes te maken.

De productcodelijst kan voor alle gemeenten die opnieuw gaan inkopen, of tussentijds hun assortiment willen herzien, dienen als inspiratie. Je vindt de lijst en functionele beschrijvingen onderaan deze pagina! 

Vervolg

Met deze herijking ligt er een basis voor verdere ontwikkeling richting meer eenheid van taal binnen het sociaal domein. Wel zien we op dit thema nog genoeg mogelijkheden voor verdere standaardisering, met name domeinoverstijgend valt er nog winst te behalen. Voor het vervolg is het van belang terminologie te toetsen aan begrippen die in andere domeinen worden gebruikt en de productbeschrijvingen verder te ontwikkelen in lijn met actuele ontwikkelingen rond functioneel indiceren, zoals de ICF-standaard en Functioneel Gericht Indiceren.

VWS gaat met deze adviezen aan de slag in een vervolgtraject rondom verdere standaardisatie.

Meer weten?

Onderaan deze pagina vind je ons advies en de herijkte productcodelijst.

Wil je meer weten over functionele productbeschrijvingen of functioneel indiceren, óf staat jouw gemeente binnenkort een aanbesteding Wmo-hulpmiddelen te wachten? Wij zijn inmiddels al bij meerdere gemeenten aan de slag met toonaangevende aanbestedingen en beleidsvraagstukken op dit thema, waarbij we de nieuwe productbeschrijvingen integreren. We denken graag met je mee wat er past bij jouw gemeente!

Bijlage

Verkenning productcodes Wmo-hulpmiddelen – Voorstel productcodelijst

Verkenning productcodes Wmo-hulpmiddelen_- Advies over herijking