Dagbesteding is voor veel mensen een belangrijke vorm van ondersteuning. Het biedt structuur, sociale contacten en draagt bij aan de kwaliteit van leven. Voor ouderen met (beginnende) dementie kan dagbesteding helpen om langer zelfstandig thuis te blijven wonen. Binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zijn gemeenten verantwoordelijk voor het organiseren van passende ondersteuning, waaronder dagbesteding. Steeds meer gemeenten zoeken naar manieren om deze ondersteuning laagdrempeliger en effectiever in te richten. Een van de opties die daarbij in beeld komt, is het aanbieden van dagbesteding als algemene voorziening zonder indicatie of keukentafelgesprek.
In opdracht van de gemeente Nunspeet voerde Significant Public een onderzoek uit naar de mogelijkheden voor een algemene voorziening voor dagbesteding voor (licht dementerende) ouderen. In de eerste fase hebben we onderzocht of zo’n voorziening in Nunspeet haalbaar en wenselijk is en hoe deze vorm kan krijgen.
De verkenning bestond uit een combinatie van documentstudie, interviews met gemeenten en stakeholders en bijeenkomsten met betrokken aanbieders. We spraken met beleidsmedewerkers, Wmo-consulenten, aanbieders van dagbesteding, welzijnsorganisaties, de Adviesraad Sociaal Domein gemeente Nunspeet, mantelzorgers en ouderen zelf. Ook keken we naar voorbeelden uit omliggende gemeenten waar al gewerkt wordt met een algemene voorziening en spraken we enkele beleidsmedewerkers vanuit die gemeenten.
Het onderzoek laat zien dat het huidige maatwerkproces goed functioneert, maar dat er winst te behalen valt in toegankelijkheid en efficiëntie. Hieraan kan een algemene voorziening een bijdrage leveren. Mogelijke effecten van een algemene voorziening zijn:
In het uiteindelijke rapport hebben we mogelijke varianten uitgewerkt voor de mate van samenwerking tussen aanbieders en de financieringswijze (subsidie of overheidsopdracht). Op basis van het onderzoek adviseerden we om de algemene voorziening vorm te geven via één gezamenlijke opdracht, waarbij meerdere aanbieders samenwerken en één partij optreedt als penvoerder. Deze werkwijze versterkt de samenhang in het aanbod, vermindert dubbele administratie en houdt de keuzevrijheid voor inwoners in stand. Financiering via een subsidie sluit het beste aan bij de wens van de gemeente om aanbieders vertrouwen te geven en ruimte te laten voor professionele invulling. De gemeente heeft daarom ook besloten om deze werkwijze toe te passen. Wij hebben deze werkwijze uitgewerkt tot een concreet uitvoeringsplan. Hierin deden we aanbevelingen over de toegangscriteria, financiering, samenwerking met aanbieders en communicatie richting inwoners.
Wat dit traject bijzonder maakte, is de intensieve samenwerking met de aanbieders van dagbesteding in de regio. De betrokken aanbieders dachten actief mee en hebben tijdens meerdere bijeenkomsten input geleverd op wat wel en niet werkt in de praktijk en wat randvoorwaarden zijn voor een succesvolle algemene voorziening. Hun ervaringen en ideeën zijn nadrukkelijk meegenomen in de ontwikkeling van het uitvoeringsplan.
Momenteel ondersteunt Significant Public ook bij het opstellen van de benodigde verordening om de voorziening juridisch mogelijk te maken.