De afgelopen weken hebben we in deze blogserie vanuit verschillende perspectieven de toekomst van de Participatiewet belicht. Tijd om het net op te halen! Gemeenten staan aan de vooravond van een periode vol beweging en verandering. Binnen het domein van werk en inkomen volgen nieuwe ontwikkelingen, beleidswijzigingen en maatschappelijke verwachtingen elkaar in hoog tempo op. Dat vraagt om meer dan alleen het uitvoeren van plannen. Het vraagt om gezamenlijk koers bepalen, perspectief creëren en met vertrouwen samenwerken aan oplossingen die inwoners echt verder helpen. Juist nu is het moment om stil te staan bij hoe we dat samen doen: binnen organisaties, met partners in de regio en vooral met oog voor de mensen voor wie we het uiteindelijk allemaal doen.
Er komt veel op gemeenten af binnen het domein van werk en inkomen. Dit zagen we al in de eerste blog van begin dit jaar. Natuurlijk de gemeenteraadsverkiezingen en de uitwerking van de plannen uit het coalitieakkoord, maar ook de al lopende zaken als de Participatiewet in Balans, versterking ondersteuningsstructuur sociaal ontwikkelbedrijven en de doorontwikkeling van de regionale arbeidsmarktinfrastructuur. Genoeg om de mouwen flink op te stropen en de ontwikkelingen of uitdagingen aan te gaan.
We weten misschien nog niet wat de toekomst allemaal zal brengen. Een complete stelselwijziging lijkt er niet in te zitten, maar er blijven meer dan voldoende vragen over om het hoofd te bieden. Het coalitieakkoord ‘Aan de slag; Bouwen aan een beter Nederland’ doet met de titel al een oproep tot actie. Met gemeenten werken aan vereenvoudiging en rond kunnen komen ongeacht je postcode kwam onder andere naar voren in de paragraaf ‘Een goed inkomen’. In de uitwerking ervan komt vast meer naar voren.
De gemeenteraadsverkiezingen staan voor de deur en welke beelden en vooruitzichten zullen daaruit tevoorschijn komen? Nog lang niet overal is er een eenduidige visie. Is de bestaande visie misschien toe aan een herijking, of willen we die visie met meer partijen vormgeven? Bouwen we die toekomstbestendige visie en strategie lokaal of meer regionaal? In drie opeenvolgende blogs hebben we geschetst wat de voor- en nadelen zijn van een passende uitvoeringsvariant. Veel stof om over na te denken voordat je rennend van start gaat of juist de dagelijkse praktijk de overhand laat nemen.
In de laatste blog werd er ingegaan op vertrouwen en kwamen verschillende gemeenten aan het woord die ingingen op vertrouwen in mensen in het licht van de Participatiewet in Balans. We kunnen ons daar van alles bij voorstellen met de toeslagenaffaire nog vers in ons geheugen. Meer vertrouwen in de inwoners die juist wat extra steun goed kunnen gebruiken van het ‘systeem’. Maar dat systeem zijn wij ook zelf. Zouden we ook niet meer vertrouwen in elkaar moeten hebben als we aan een toekomstbestendige visie gaan bouwen? Niet alleen uitgaan van de eigen expertise, ervaringen en wensen, maar ook openstaan voor die van anderen. Anderen die, als we uitgaan van vertrouwen, net als wij de beste bedoelingen hebben en misschien net vanuit een wat andere invalshoek kijken.
Wat de opgave voor de gemeente ook is, er zal altijd samengewerkt moeten worden. Misschien is dat met verschillende afdelingen binnen de gemeentelijke organisatie of juist met vele verschillende partijen binnen een arbeidsmarktregio, de vraagstukken zijn groter dan de reikwijdte van de eigen afdeling of de grenzen van de gemeente.
De basis voor sterke teams begint bij dat vertrouwen leerde Lencioni’s piramide ons al. En teams bestaan uit individuen die samenwerken, of dat nu individuele mensen zijn, afdelingen of organisaties. Samen bouwen aan een toekomstbestendige visie. Dat vraagt naast vertrouwen en samenwerken ook om een gedeeld doel. Zijn we het erover eens wat we willen bereiken? Delen we dat vergezicht en nemen we een groot doel voor ogen? Wat willen we voor onze inwoners en vooral voor hen die juist extra steun kunnen gebruiken? Waar doen we het voor en waarom doen we het? Bijvoorbeeld voor iedere inwoner altijd de best passende plek. Het is slechts een schot voor de boeg; formuleer samen gerust een beter doel. Als je samen zo’n beeld kunt vormen, een toekomstbestendige visie die tien jaar of meerdere colleges mee kan, dan kun je bergen verzetten en vooral veel mensen ondersteunen die dat net even nodig hebben. Iedereen vanuit de eigen achtergrond en ervaring, maar we weten van elkaar dat we hetzelfde doel nastreven, in vertrouwen. Als we dat waarom-we-het-doen delen, dan komen we ook uit de wat- en hoe-doen-we-het-dan-vragen.
We hopen jullie richting en vooral veel inspiratie te hebben gegeven en gaan daarover graag in gesprek, in vertrouwen en samen, want dan zijn al die ontwikkelingen die komen de mooiste kansen om ons deel van de wereld, voor onszelf en elkaar, nog veel mooier te maken.
Op 12 maart organiseren we in Utrecht een inspirerend afsluitend event voor professionals in het beleidsdomein Werk & Inkomen. Tijdens deze bijeenkomst duiken we samen in de belangrijkste ontwikkelingen, verkennen we urgente uitdagingen en ontdekken we concrete kansen om hier als organisatie effectief op in te spelen.
Het programma en de sprekers maken we binnenkort bekend, maar één ding staat vast: dit wordt een waardevolle ochtend vol inzichten, uitwisseling en praktische handvatten.
Deelname is kosteloos.
