Systeemleren in de praktijk: wat leren we van multiprobleemsituaties?

Aanleiding

Wat als inwoners vastlopen in het systeem? Voor sommige mensen is dat de realiteit. Ze verdwalen in wirwar van wetten, regels, afspraken en procedures van overheden. Soms zijn situaties zó complex dat zelfs ervaren professionals geen oplossing meer zien.

Daar komt Professionals voor Maatwerk Multiproblematiek (PMM) in beeld. Met hun Landelijk Maatwerkloket bieden zij één ingang bij het Rijk voor professionals die vastlopen in de ondersteuning bij multiprobleemsituaties. In opdracht van PMM ondersteunde Significant Public samen met Pluut & Partners PMM om te leren van de binnengekomen casussen.

Waarom dit onderzoek?

PMM wil ertoe bijdragen dat uitvoerders, beleidsmakers en politici leren van de casussen die het Loket behandeld. Zo helpt PMM niet alleen om oplossingen te vinden voor deze casussen, maar zorgt het er ook voor dat individuele inwoners en gezinnen in vergelijkbare situaties beter en sneller (kunnen) worden ondersteund in de toekomst. En dat deze situaties, voor zover mogelijk, in de toekomst wordt voorkomen.

Met dit onderzoek draagt Significant Public bij aan systeemleren: leren van casussen om het systeem te verbeteren waarin deze casussen ontstaan en opgelost moeten worden.

Onze aanpak

We analyseerden 104 afgeronde casussen van 2024 en spraken indieners van casussen, betrokken organisaties, vaste contactpersonen vanuit ministeries (ambassadeurs) en regievoerders van PMM. Zo identificeren we gezamenlijk leer- en knelpunten en voorzien die van duiding in het rapport.. Ook begeleiden we de maandelijkse overleggen met regievoerders en ambassadeurs waarin we de recent afgeronde casussen bespreken, hierop reflecteren en hiervan leren.

Belangrijkste inzichten

• Complexiteit van casussen neemt toe, wat blijkt uit de looptijd van casussen en meer uitzoekwerk, afstemming en specialistische expertise dat nodig is.
• Complexiteit van wet- en regelgeving maakt het werk van professionals lastiger.
• Schaarste van mensen, tijd en middelen werkt complexiteit in de hand
• Lokale overheden staan voor uitdagingen die voortkomen uit problemen op stelselniveau

De rol van Significant

Wij vertaalden inzichten uit de casussen – samen met regievoerders en ambassadeurs – naar concrete leerpunten voor ministeries, landelijke publieke dienstverleners en gemeenten. Daarmee dragen we bij aan het lerende vermogen van de overheid als geheel

Samen vooruit

Systeemleren vraagt om lef, samenwerking en reflectie. Elke stap, van een duidelijker formulier tot een wetswijziging, maakt verschil.

Meer weten? Lees de volledige jaarrapportage hier of neem contact met ons op.

Significant Public verzorgt samen met Pluut & Partners ook de jaarrapportage van 2025 en 2026 voor PMM.